De voorgeschiedenis

In 1976 komt Wiel Coerver als trainer-coach naar Go Ahead Eagles, als opvolger van de ontslagen Leo Beenhakker. De oud-trainer van onder meer NEC en Feyenoord heeft voor zijn komst naar Deventer met veel plezier als bondscoach in Indonesië gewerkt. Hij treft daar een voetbalgekke bevolking aan, maar stuit ook op een schreeuwend gebrek aan kennis. Zelf leidt hij daarom, naast zijn werk als bondscoach, ook lokale trainers op.

Mede vanwege deze connectie speelt Go Ahead Eagles op 9 augustus 1976 een oefenwedstrijd in de eigen Adelaarshorst tegen het nationale elftal van Indonesië, dat een tournee door Europa maakt. Go Ahead Eagles wint vrij gemakkelijk met 4-0. De doelpunten komen op naam van Stef Walbeek, Jo Körver en Terry Hendriks (2x).

De banden met Indonesië worden aangehouden. Enkele maanden later al, in oktober, reist manager Peter Stephan voor twee weken naar het Aziatische land. Op uitnodiging van de Indonesische voetbalbond (PSSI) geeft hij adviezen over onder meer jeugdbegeleiding en -ontwikkeling, management en organisatie. Hij ziet met eigen ogen dat voetbal in Indonesië als een soort religie wordt beleefd, maar dat een fatsoenlijke infrastructuur en organisatie ontbreken.

Stephan belooft de Indonesische bond te blijven adviseren. Trainer Coerver zal in de winterstop opnieuw een trainerscursus leiden. Bovendien zal Go Ahead Eagles aan het einde van het seizoen, in mei 1977, naar Indonesië vertrekken. De club zal daar twaalf wedstrijden spelen en maar liefst een maand in het land blijven. Het leidt zelfs tot enige bezorgdheid bij enkele spelersvrouwen, omdat ze manlief dan wel erg lang zullen moeten missen.

De trip gaat echter niet door. De Indonesiërs komen, hoofdzakelijk vanwege een crisis binnen het bondsbestuur, de financiële afspraken niet na. Go Ahead Eagles besluit daarom de reis af te blazen en dreigt bovendien met een schadeclaim. Na enig geharrewar komen de partijen echter overeen dat Go Ahead Eagles een jaar later, in mei 1978, alsnog naar Indonesië zal komen, nu voor een periode van twee weken. Deze keer verloopt alles wel volgens plan. Op 7 mei, een week na de degradatiethriller tegen FC Amsterdam, reist de ploeg af.

Op weg naar Indonesië

De hele A-selectie is mee, op twee spelers na: Mario Vušković vertrekt meteen na de competitie op vakantie naar zijn vaderland Joegoslavië, terwijl Dick Schneider (gehuurd van Feyenoord) nog met Go Ahead Eagles in onderhandeling is over een definitieve overgang naar Deventer. De groep wordt aangevuld met vijf spelers van het tweede elftal, de zogenoemde C-selectie: keeper Arjan Kluitenberg en verder Louis van Nuissenburg, Harry Oosterwijk, Harry Roseboom en Henk Seubers.

Bob Maaskant is als manager inmiddels de opvolger van de naar Feyenoord vertrokken Peter Stephan en fungeert tijdens de trip als coach. Het contract van Henk van Brussel, die Go Ahead Eagles nota bene als ‘interim’ in de Eredivisie heeft gehouden (Wiel Coerver was tussentijds na een hartoperatie afgehaakt), is niet verlengd. Hij gaat dan ook niet meer mee. Verder bestaat het gezelschap uit de bestuursleden Eggink en Bouvy, alsmede clubarts Ab Rozijn en verzorger Jan Ebbink. Er staan vijf wedstrijden op het programma, maar na het zeldzaam spannende competitieslot vormt de reis ook vooral een welkome vorm van ontspanning.

Go Ahead Eagles landt in Jakarta, waar ook de eerste twee wedstrijden gespeeld zullen worden. Tegenstanders zijn het nationale Indonesische B-elftal en twee dagen later het A-elftal. Beide duels vinden plaats in het immense stadion Utama Senayan (tegenwoordig stadion Gelora Bung Karno), dat dan nog een capaciteit van 120.000 toeschouwers heeft. Zij betalen een toegangsprijs van respectievelijk 5.000 (VIP West), 2.500 (VIP Oost), 1.500 (klasse I), 750 (klasse II) en 300 roepia (klasse III). Een mooi tijdsbeeld. Kaarten voor een thuiswedstrijd van Persija Jakarta, dat nu in het Gelora Bung Karno-stadion speelt, variëren anno 2018 in prijs van 200.000 (VIP West) tot 65.000 (categorie 3) roepia, ongeveer € 12 respectievelijk € 3,90.

Op 10 mei, bij de eerste wedstrijd tegen Indonesië B (officieel PSSI Banteng geheten), is het stadion volgens het Deventer Dagblad gevuld met liefst 100.000 toeschouwers. Kennelijk brengt die ambiance Go Ahead Eagles niet van zijn stuk, want na een ruststand van 1-3 staat er na negentig minuten een uitslag van 2-7 op het scorebord. Volgens de Indonesische krant Kompas worden de eigen mannen flink “geschoren”, en dat komt slecht uit, nu het team in voorbereiding is op de Asian Games. De krant houdt het er maar op dat het team nog erg jong is en de samenwerking nog beter moet. Een elftal uit de Nederlandse Eredivisie, met technisch betere en fysiek sterkere spelers en een goede organisatie, is dan een maatje te groot. Op het snelle spel van de Nederlandse gasten heeft PSSI Banteng geen antwoord. De ploeg staat dan ook frequent onder druk, maar schept zich toch af en toe kansen.

Bij Go Ahead Eagles blijft Kees van Kooten de hele wedstrijd aan de kant, na de blessure die hem (bijna) de competitiewedstrijd tegen FC Amsterdam heeft gekost. Het eerste doelpunt valt niettemin al na vier minuten. Linksbuiten Jo Körver speelt zich vrij en schiet de bal met rechts met een boog in de linkerhoek van het doel van keeper Purwono, die aan de grond genageld staat. Wel zorgt Djoko Malis in de vijftiende minuut voor de gelijkmaker met een volley uit een voorzet van Hadi Ismanto. Zeven minuten later blundert Purwono bij een gemakkelijk afstandsschot van Wim Woudsma. Körver tekent nog voor rust een derde Deventer doelpunt aan.

Een kwartier na rust pakt Go Ahead Eagles de draad weer op, wanneer Stef Walbeek de bal inkopt na een assist van Martin Koopman. Daarna gaat het hard. In korte tijd laten Jan Groeneweg (één keer met het hoofd uit een hoekschop en één keer uit een mislukte voorzet) en Teun Kist het net nog drie keer trillen. De Deventenaren worden na het laatste fluitsignaal beloond met een staande ovatie. Volgens Kompas komen de laatste drie Deventer goals trouwens allemaal op naam van Groeneweg.

Revanche

Op 12 mei, twee dagen na de monsteroverwinning op Indonesië B, treedt Go Ahead Eagles in het strijdperk tegen het Indonesisch A-elftal, onder de naam PSSI Harimau. Bondsofficial F.H. Hutasoit heeft eerder tegen journalisten gezegd dat de wedstrijd voor zijn elftal een revanche is. Hij is nog niet vergeten dat Indonesië op de Europese tour in 1976 in Deventer met 0-4 verloor van ditzelfde elftal. Ondanks deze aankondiging is stadion Utama Senayan nu volgens het Deventer Dagblad merkwaardig genoeg maar met ‘slechts’ 65.000 toeschouwers gevuld.

De revanchegevoelens leven kennelijk sterk, want de Indonesiërs gaan flitsend van start en krijgen al in de eerste minuut een kans. Volgens de krant Kompas zetten ze Go Ahead Eagles daarna met gevarieerd aanvalsspel onder druk, en de Deventer ploeg raakt zowaar zenuwachtig en weet soms weinig meer te doen dan de bal eenvoudigweg uit de verdediging naar voren te schieten. Een “gouden kans” is er voor Abdul Kadir die alleen voor Nico van Zoghel verschijnt, maar hij verliest in de haast de controle over de bal. Het kan niet goed gaan voor Go Ahead Eagles, en dat gaat het dan ook niet. In de 24e minuut krijgt Van Zoghel een schot van dertig meter van Sofyan Hadi niet onder controle en de bal caramboleert via de paal in het net: 1-0.

Pas nu weet Go Ahead Eagles uit zijn schulp te kruipen en de tegenstander onder druk te zetten. Indonesië trekt zich terug en laat alleen de aanvallers Kadir en Risdianto voorin staan. Vooral na rust speelt het spel zich af op de Indonesische helft. Go Ahead Eagles beseft dat spelen over de grond geen succes oplevert en gaat over tot het hanteren van lange ballen naar het doel, in de hoop zo te kunnen profiteren van de grotere lengte van de eigen spelers. Na de 1-0 leidt dat weliswaar tot elf hoekschoppen, maar niet tot een doelpunt. Bovendien voert Indonesië een aantal wissels door om de defensie te versterken. De gemoederen bij Go Ahead Eagles beginnen langzamerhand verhit te raken. De spelers beginnen te tieren en te protesteren bij scheidsrechter Oo Suwardi, die linksback Bert Strijdveen daarom een gele prent voortovert.

Go Ahead Eagles zet alles op alles en stuurt in de slotfase zelfs Van Zoghel als extra aanvaller mee naar voren. Ook dit leidt niet tot een Deventer doelpunt, en dus blijft het bij 1-0. Wanneer de arbiter fluit voor het einde protesteert Van Zoghel met enkele teamgenoten, omdat de tijd nog niet verstreken zou zijn. Volgens Kompas gaf de klok op het scorebord inderdaad nog geen 90 minuten aan, maar de stopwatch van de organisatie wel.

Enkele dagen later, in een terugblik op de beide wedstrijden van Go Ahead Eagles tegen de nationale selecties, geeft verslaggever Yusuf Kadir van Kompas de Deventenaren nog een extra steekje onder water. De spelers missen de vaardigheid om een massale verdediging te slechten, en hun wapens zijn beperkt tot hoge ballen door de lucht en fysieke kracht. Ook de beste en meest ervaren speler, Stef Walbeek, kon zich in het tweede duel niet onderscheiden. Nico van Zoghel toonde zich nogal heetgebakerd (niet alleen door zijn optreden in het veld, maar ook vanwege zijn gedrag na het laatste fluitsignaal), en het is de vraag of de keeper daarom wel de juiste aanvoerder is voor Go Ahead Eagles.

Kadir noemt de overwinning van ‘Harimau’ dan ook verdiend, omdat de ploeg vakkundig heeft verdedigd. Resultaatvoetbal is immers een legitieme strategie, zelfs op WK’s gebeurt dat.

Oo Suwardi is en blijft na afloop in het Deventer kamp de gebeten hond. Manager Bob Maaskant vertelt later tegen de Nederlandse pers dat de arbiter kennelijk zo zijn instructies had gehad. “Het was duidelijk dat we die wedstrijd MOESTEN verliezen. De scheidsrechterij was een regelrechte aanfluiting.” Een zuiver doelpunt zou zijn afgekeurd, een overduidelijke strafschop niet gegeven, en er werd al gefloten zodra Go Ahead Eagles de middellijn was gepasseerd. Anno 2018 voegt hij daar nog aan toe. “De scheidsrechter floot veel te vroeg af. We hebben een kwartier te weinig gespeeld, of zoiets. We moesten ook met politiebegeleiding van het veld. De politie trad hard op, omdat we na afloop ook met stenen bekogeld werden.”

Aanvaller Jan Groeneweg herinnert zich veertig jaar na dato ongeveer hetzelfde: “We hadden een stuk of drie penalty’s moeten hebben, we mochten gewoon niet winnen. Ik meen zelfs dat de wedstrijd nog even gestaakt is, omdat wij uit onvrede met de gang van zaken van het veld liepen.”

Over een onderbreking of ernstig wangedrag van het publiek is overigens in de Nederlandse en Indonesische geschreven bronnen niets terug te vinden.

Opstelling Go Ahead Eagles: Nico van Zoghel; Martin Koopman, Teun Kist, Dwight Lodeweges, Bert Strijdveen; Stef Walbeek, Jacques van der Pas (Henk Seubers), Wim Woudsma; Jan Groeneweg, Harry Roseboom, Jo Körver

Meer lezen over deze fantastische trip van Go Ahead Eagles? Neem eens een kijkje in het archief van Niet te kraken en kijk vanavond naar de film over deze reis op Deventer tv of via de stream!

MILAN KESKIN