De aanjager van de oproep voor het uitroepen van de noodtoestand, Extinction Rebellion (XR) Deventer, is “ontzettend teleurgesteld” over de uitslag van de stemming, maar laat het er niet bij zitten. 

Het was sowieso al spannend of de motie een meerderheid ging halen. Een aantal fracties liet zijn steun afhangen van de precieze formulering. In de motie werd dan ook gesproken over de ‘urgente klimaat-noodsituatie’ om gehakketak te vermijden over de betekenis en juridische consequenties van het uitroepen van een ‘noodtoestand’. Het mocht de indieners van de motie, GroenLinks, PvdA, D66, DeventerSociaal en ChristenUnie,  niet baten. Met een nipte meerderheid van 3 stemmen (17 voor, 20 tegen) verwees de gemeenteraad de motie naar de prullenbak. 

Symboolpolitiek 

“We juichen het op zich toe dat de gemeenteraad zo kritisch naar de tekst heeft gekeken”, aldus Inge van der Weijden van XR Deventer. “Bij de tegenstemmers leefde het sentiment dat de motie een uiting was van symboolpolitiek. En inderdaad, als gemeente uitspreken dat er sprake is van een urgente noodsituatie doe je niet lichtzinnig. Dat betekent dat je ook de vertaling naar de praktijk serieus neemt vanuit een verantwoordelijkheidsgevoel voor de veiligheid van je burgers.” 

Op basis van de gesprekken die leden van XR Deventer in de maanden voorafgaand aan de stemming met alle politieke fracties voerde, concludeert XR dat de meerderheid van de raadsfracties die verantwoordelijkheid bewust wenst te ontlopen. Van der Weijden: “We hebben de Raad uitvoerig geïnformeerd en voorzien van de actuele wetenschappelijke feiten over de crisis waarin ons klimaat zich bevindt, het gevaar in de komende decennia voor de stad en haar inwoners. Ook hebben we de gemeenteraadsleden er op gewezen dat ze een plicht heeft in het beschermen van zijn burgers.“ Dat pleidooi bleek bij de tegenstemmers van de motie dus aan dovemansoren gericht. 

Geen hobby 

Van der Weijden stelt de raadsleden dan ook in het vooruitzicht dat XR Deventer het er niet bij laat zitten. “Dit is geen hobby van ons die nu kunnen gaan inruilen voor een ander tijdverdrijf. We zijn als inwoners van deze stad en haar buitengebied diep bezorgd. Een nipte stemverhouding in de gemeenteraad brengt daar geen verandering in.“ 

“Wij kunnen dus niet anders dan doorgaan met actievoeren”, vervolgt ze vastberaden. Op zijn minst willen we zien dat onze gemeente veel meer gaat doen om ons als burgers directer te betrekken bij het opschroeven van het klimaatbeleid. Want nu is al duidelijk dat de landelijke overheid zijn eigen doelen uit het Klimaatakkoord niet gaat halen. Er zal dus opnieuw een vraag bij de gemeenten komen te liggen om meer inspanningen”, zegt Van der Weijden. Vandaar dat XR Deventer nu al een reeks activiteiten in voorbereiding heeft om een Burgerberaad voor het klimaat in Deventer te laten organiseren. 

Eerste buiten Randstad 

Met het uitroepen van de noodtoestand voor het klimaat had Deventer de eerste Nederlandse gemeente buiten de Randstad kunnen zijn die dit doet. Amsterdam, Haarlem en Utrecht luidden al eerder de noodklok, en momenteel lopen er initiatieven in onder andere Alkmaar en Groningen. Een groeiende wereldwijde groep van inmiddels 1886 andere overheden heeft op deze wijze uitdrukking geven aan hun diepe zorgen over de leefbaarheid van de planeet. Afgelopen december riep VN-secretaris-generaal Antonio Guterres alle landen op de klimaatnood-toestand uit te roepen.