De stemmen per partij zijn gisteren geteld in Deventer, de zetelverdeling lijkt daarmee besloten. Er vindt vandaag nog een hertelling plaats waar zelfs nog een verschuiving van zetels mogelijk is. Aansluitend worden ook de voorkeurstemmen definitief geteld. In Deventer is dat een test samen met 21 andere gemeentes in Deventer. In onze directe omgeving zijn dat, behalve Deventer; Olst-Wijhe, Kampen, Elburg en Putten. Dit is een experiment op initiatief van minister Ollogren van Binnenlandse zaken die hoopt dat het tellen in de ‘test’-gemeentes efficiënter en daarmee ook betrouwbaarder zou verlopen. Dat laatste is nog niet bekend.

Dit betekend voor ondermeer Deventer dat de stemmen geteld worden op persoonsniveau. Pas daarna komt vast te staan wie de voorkeursstemmen heeft behaald die gisteren in de stemhokjes zijn ingevuld. Het is dus niet zo dat een partij die vier zetels heeft behaald ook de eerste vier personen van de stemlijst naar voren mag schoven. Er kunnen namelijk kandidaten lager op de lijst staan die toch veel voorkeurstemmen hebben gekregen. Daardoor kan een kandidaat, die onderaan de lijst van zijn partij staat, toch in de raad komen. Deze kandidaat schuift door die voorkeurstemmen namelijk naar boven in de kandidatenlijst en kan bij de verdeling van de zetels een plek in de raad verkrijgen. 

Is een kandidaat dan tot raadslid benoemd, dan onderzoekt de gemeenteraad of de kandidaat voldoet aan de eisen voor het lidmaatschap van de gemeenteraad. Dat is het zogenoemde geloofsbrievenonderzoek. Het onderzoek en de uitslag hiervan zijn openbaar. De gemeenteraad in oude samenstelling doet het onderzoek. Voor de verkiezingen 2018 staat in de wet dat het onderzoek uiterlijk woensdag 28 maart moet zijn afgerond. De leden van de oude raad treden namelijk af per donderdag 29 maart. Dat is ook de dag waarop de nieuwe raad begint.