‘Klachtenvrij bij ernstige astma’ 

Naar schatting hebben zo’n 650.000 Nederlanders last van astma. Veel is mild en kan met een ‘pufje’ af. Zo’n vijf procent van de astmapatiënten kampt echter met een ernstige vorm van astma. Veel van deze patiënten krijgen prednison; een medicijn met nogal wat bijwerkingen. Longarts in het Deventer Ziekenhuis Bas Langeveld: ‘Een van de problemen met astma is, dat veel mensen het van jongs af aan hebben. Veel mensen en huisartsen accepteren klachten “omdat het er kennelijk bij hoort”. Maar er is een grijs gebied tussen acceptabele klachten en ernstige astma. Dankzij nieuwe medicijnen is goede behandeling van ernstige astma mogelijk. Als nieuw behandelcentrum willen we ons profileren als experts die weten wanneer er sprake is van ernstige astma. Dat wordt door zowel huisartsen als longartsen nog lang niet altijd als zodanig herkend.’ Collega longarts Leonie Imming: ‘Te vaak wordt nog naar “een kuurtje prednison” gegrepen. Wij zeggen hier: kijk kritisch. Accepteer niet zomaar klachten. Bij een juiste behandeling, kunnen we mensen met ernstige astma vaak bijna klachtenvrij krijgen.’ 

Tovermiddel 

Sinds een jaar of tien zijn er zogenaamde biologicals op de markt. Medicijnen met eiwitten gemaakt van levende cellen of bacteriën. Niet voor iedereen, maar voor veel patiënten met ernstige (allergische) astma is een biological een soort van wondermiddel. Normaal zanger Bennie Jolink spreekt in een youtube-filmpje zelfs van een “tovermedicijn van bijbelse proporties”. Dankzij het medicijn kon Jolink zelfs weer optreden. Leonie: ‘Een biological is een medicijn met verrassend weinig bijwerkingen. Veel minder dan bij prednison.’ Pas nog kwam er een patiënt in de behandelkamer van Bas Langeveld. Fanatiek fietser die vanwege ernstige astma zijn ATB eerder verkocht had. Maar na behandeling met het nieuwe medicijn is hij grotendeels klachtenvrij en weer volop aan het fietsen. Leonie: ‘Tot tien jaar geleden konden we niet veel meer dan prednison voorschrijven of iemand voor een revalidatietraject naar Davos sturen. De biologicals hebben voor een echte doorbraak gezorgd. We kunnen nu mensen met ernstige astma iets bieden en als gespecialiseerd centrum zijn wij goed in staat om te beoordelen voor wie een biological geschikt is.’ Probleem van een biological is dat het een duur medicijn is en kritisch gekeken moet worden aan wie je het voorschrijft. Daarom wordt bijvoorbeeld gekeken of iemand therapietrouw is en bereid is een lang traject in te gaan. Bas: ‘Als we een biological voorschrijven, gaan we ook eerst zes maanden testen.’ Inmiddels behandelt het Deventer Ziekenhuis zo’n 80 patiënten zeer succesvol met een biological. Door het gebruik van een biological kan prednison worden afgebouwd, waardoor vervelende bijwerkingen ook verdwijnen. 

Astmazorg voor wijde regio 

Bas: ‘Eigenlijk zeggen we: als iemand meer dan één keer per jaar een kuur prednison voorgeschreven krijgt, moet-ie naar de longarts gaan. Dan kijken we of een biological geschikt is.’ Inmiddels zijn er vier soorten biologicals voor diverse soorten astma. De verwachting is dat er komende jaren nieuwe varianten bijkomen voor andere astma-vormen. Leonie: ‘Voor de wijde regio willen we hoogwaardige astmazorg aanbieden. We hebben ook veel contact met andere expertise- en behandelcentra.’ Te vaak nog worden patiënten met ernstige astma onderbehandeld, besluit Leonie. Pas nog kwam een vrouw die behandeld was aan ernstige astma met een biological op controle. “Ik kan je wel omhelzen”, zei ze. “Ik heb weer lucht.” We hebben hier dankzij de nieuwe medicijnen patiënten echt miraculeus zien herstellen. Waar mogelijk, gunnen we dat iedereen met ernstige astmaklachten.’